Etiyoloji ve Epidemiyoloji
Entamoeba histolytica, memelilerin kalın bağırsaklarını etkileyen bir amiptir. Genetik analiz, belirli bir coğrafi bölgede, yakından ilişkili olan insanların benzersiz suşları barındırdığını göstermiştir. Bu bulgu, evcil hayvanlar da dahil olmak üzere halkın, etkene maruz kalma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Birleşik Devletler’deki amebiasis prevalansı son on yıl içinde önemli ölçüde azalmış olmasına rağmen, E.histolytica dünyadaki pek çok tropik alanda önemli bir parazit olarak kalmaktadır. Tropozoitler genellikle kolon lümenlerde, kolon duvarını invaze eder. Nadiren karaciğer, akciğerler, beyin, perianal cilt ve genital organlar olarak diğer organlara yayılırlar. E. histolytica’nın çeşitli suşları virülansta farklılık gösterir. İnsan dışkılarından yayılan kistler, enfektif aşamalardır. Amebiasis, insanlardan evcil hayvanlara geçebilen bir hastalıktır, ancak nadiren terside mümkündür.
Willaertia, Naegleria ile ilgisi olmayan, serbest yaşayan bir saprofitik amip cinsidir. Daha sonraki türler dokularda trofozoitlerin bulunduğu insanlarda tanımlamıştır. Acanthamoeba, Balamuthia ve Hartmannella, daha önce tarif edilen lokal invazif intestinal amip enfeksiyonların aksine, diğer doku ve kistleri yaymaktadır.
Patogenez ve Patolojik Bulgular
E. histolytica trofozoitler, konakçı hücrelere bağlanarak ve lize ederek ve hücreler arası bağlantıları bozan enzimleri salgılayarak bağırsağa zarar verir. Bazı bakterilerin ve yetersiz protein alımına sahip bir konakçının varlığı parazitin virülansına katkıda bulunur. Konakcının doku tahribi yapan amiplere karşı kendi hücresel immün tepkisi hasarı artırabilir. Sekretuar dirse, trofozoitlerin salgıladığı serotonin ve diğer faktörler tarafından indüklenebilir. İnsanlarda enterik enfeksiyona karşı direnç sağlamak için amipin yapışmasına karşı mukozal IgA antikorları ortaya konmuştur. Bununla birlikte, bağışıklık geçicidir ve yeniden enfeksiyonlar yaygındır. Humoral immünite, karaciğer apselerinin yayılmasının ve daha sonraki gelişiminin önlenmesinde de önemlidir. İnvaziv amibiasis, kolon mukozasındada erozyon veya ülserasyon ile sonuçlanır. Ülserlerde tropozoitler görülebilir.
  Entamoeba histolytica trophozoite |
→
  Entamoeba histolytica cyst |