Ağız mukozasının yangısıdır. Kendi içerisinde gingivalar ile ilişkili ise gingivit, dil ile ilgili bir problem ise glossit, damak ile ilgili ise platitis ismini alır.
Fiziksel Muayene Bulguları
Ağız kokusu.
Ağrı.
Ülseral lezyonlar.
Pityalism.
Ödem.
Perioküler inflamasyon
Dişlerde geniş plak ve diş taşı ile komşu olan mukozada lezyonları arayın.
RİSK FAKTÖRLERİ
Vitamin ve protein eksikliği olan hayvanlar ,
Diş eti iltihabı, plak, diş taşı veya periodontitis nedeniyle ağız sağlığı zayıf hayvanlar risk altındadır.
Stres, kedilerde kaudal stomatitinde bir faktör olabilir.
Bazı durumlarda çevresel faktörler olabilir.
Neden:
–Anatomik
Periodontal hastalık
Dil frenulum bağı
Shar-pei’de Tight-lip sendromu
–Metabolik
Üremik stomatitis (hayvanda üre yükseldiği zaman amonyakta yükselir ve bu mukozalarda özellikle ağız mukozasında lezyonlara sebep olabilir.)
Malnutrisyon stomatit
Diyabetes mellitus
Hipoparatiroidizm
Damak ve / veya dilleri etkileyen lenfoma görülebilir.
–İmmün İlişkili
Pemfigus foliaceous
Pemphigus vulgaris
Büllöz pemfigoid
Köpekte sistemik lupus eritematozus ve diskoid lupus eritematozus
İlaçlara hipersensivite
Kedilerde kaudal stomatit immün aracılı bir bileşene sahip olabilir
-Enfeksiyon
Oral lezyonlara sekonder fırsatçı oral flora
Sistemik enfeksiyonlar
Bakteriyel enfeksiyonlar
Viral nedenler:
Kedilerde: göz yaşı akıntısı ve solunum güçlüğü ile seyreden feline rhinotracheitis (herpesvirus) ve yine gözyaşıyla seyreden calicivirus (dilde ülser ve nekrozlarla karakterize) akut stomatitisin yaygın nedenlerdir. FeLV(lenf yumruları büyür immun sistem oldukça zayıflar) , FIV (felin immun yetmezlik virusu: insanlardaki AIDSle eştir. İnsanlara bulaşmaz.) , FIP (feline infeksiyöz peritonitis) kronik gingivitise neden olur.
Köpeklerde: Canine Distemper, Canine papilloma virus stomatitle seyreder.
Fungal nedenler: Başlıca nedeni immun supresif bireylerde aşırı Candida üremesidir. (Nadir çünkü immun supresif bireylerde oluşur dolayısıyla FIV ve FeLV li hayvanlarda daha çok).
Travma
Calculus ve plaktan kaynaklanan tahriş
Yabancı cisimler-sakız çiğneme sendromu
Elektrik kablosunun ısırılması
Kimyasal yanıklar
Kesiler
Yılan ısırığı
Darbeler
Toksik
Bazı bitkiler (Dieffenbachia, kılıç çiçeği)
Kemoterapi
Radyoterapi
Kimyasal tahriş edici maddeler
Asitler, alkaliler
Diğer: Oral kitleler, neoplazi (gingivada epulis: tehlikeli), Kedilerin lenfositik-plazmasitik stomatitisi (siyam kedilerine has bir hastalıktır. Diş ile diş eti arasında lenfosit ve plazma hücrelerinin birikimine neden olur. Bu da yangı şeklinde seyreder.Ancak biyopsiyle ayırt edilebilir.Sürekli aralıklarla stomatitis görülür.)